هیچ زمانی پیدا نمی‎کنید که ماده و انرژی وجود نداشته باشد!!
414 بازدید
تاریخ ارائه : 6/21/2014 8:22:00 AM
موضوع: فلسفه

ردّی بر ادعای ماتریالیسم

ماتریالیسم یا ماده‌گرایی مکتبی است که جز مادّه و موجودات مادّی را حقیقت نمی‎داند، ماتریالیست‎ها می‎گویند ماده و انرژی است که جهان را تشکیل داده و همۀ پدیده‎ها نتیجۀ کنش‎های مادّی است(1)

ماتریالیسم درصدد این است که اثبات کند، ماده همان واجب‎الوجودی است که فلسفه اسلامی به وسیله آن وجودِ خدا را اثبات کرده و تمام کمالات وجودی را از آن می‎داند؛ چراکه اینان در اثبات مدعای خود، به ازلی و ابدی بودن ماده استدلال کرده و می‎گویند از آن‎جایی‎که هیچ زمانی را نمی‎توان تصور کرد که ماده و انرژی در جهان هستی نباشد، پس ماده قدیم و ازلی است.
اما با کمی مطالعه و تأمل در مبانی فلسفۀ اسلامی در می‎یابیم که این ادعا در اثر عدمِ اطلاع از تقسیماتِ موجودِ قدیم (ازلی) می‎باشد؛ چراکه فلاسفۀ اسلامی در تقسیم و تعریف موجود قدیم (ازلی) فرموده‎اند:

موجودِ قدیم (ازلی) به دو قسم، تقسیم می‎شود: قدیم ذاتی و قدیم زمانی
قدیم ذاتی: به موجودی گفته می‎شود که عدم در ذات آن موجود راه ندارد، یعنی ذاتاً نقص و نداری در مورد آن، بی‎معنی است.(2) مثل وجودِ خداوند متعال.
قدیم زمانی: به موجودی گفته می‎شود که هیچ زمانی یافت نمی‎شود که آن موجود، وجود نداشته باشد. یعنی مادامی که زمان بوده، این موجود هم وجود داشته است.(3)

لازم به توضیح است که منظور از ازلی و قدیم بودن ماده طبق نظر ماده‌گرایان، قدیمِ زمانی است و این منافاتی با وجود خداوند متعال ندارد؛ چراکه ماده و انرژی ـ به اعتراف ایشان ـ از وقتی‎که زمان وجود داشته، موجود بوده است و حال آنکه خودِ زمان هم مخلوقی از مخلوقاتِ خداوند است و با این اوصاف ماده و انرژی متوقف بر زمان بوده و در محدودۀ زمان محصور شده است و این نقصی برای ماده به حساب می‎آید.

همانطور که در تعریف واجب‎الوجود گفته‎اند، نقص و محدودیت در ذاتِ واجب‎الوجود راه ندارد و در نتیجه ماده و انرژی نمی‎تواند جای واجب‎الوجود را در هستی بگیرد؛ چراکه محدود بوده و موجودِ محدود نمی‎تواند واجب‎الوجود باشد.
 
پی‎نوشت:

1. http://bitly.com/1nlN5Cm
2. شيرواني، علي؛ ترجمه و شرح نهاية‌الحکمة، قم، نشر بوستان کتاب، 1386 هـ.ش، چ هفتم، ج2، ص 407.
3. فرهنگ معارف اسلامی، دکتر سجادی، ج4، ص1472